Yangi adabiyot nazariyasi zarur

Marhabo Qo‘chqorovaning “Yangi adabiyot nazariyasi zarur” nomli maqolasi 2017-yilda o‘zbek adabiyotshunosligi va adabiy tanqid sohasida yaratilgan ilmiy tadqiqotlarni umumlashtirishga bag‘ishlangan adabiy-tanqidiy obzor hisoblanadi. Muallif yil davomida “Sharq yulduzi”, “O‘zbek tili va adabiyoti”, “Tafakkur”, “Yoshlik”, “Eshik” va boshqa ilmiy-adabiy nashrlarda e’lon qilingan maqolalar hamda taqrizlarni yo‘nalishlar bo‘yicha tizimlashtirib tahlil qiladi. Maqolada folklorshunoslik, mumtoz adabiyot, navoiyshunoslik, XX asr o‘zbek adabiyoti, hozirgi adabiy jarayon, adabiyot nazariyasi, tarjimashunoslik va adabiy aloqalar yo‘nalishlarida faoliyat olib borgan S. Ro‘zimboyev, Sh. Nazarova, M. Temirova, Ibrohim Haqqulov, Shuhrat Sirojiddinov, Dilorom Salohiy, Naim Karimov, Bahodir Karim, Uzoq Jo‘raqulov, S. Meliyev, Xurshid Rahimov va boshqa olimlarning ilmiy izlanishlari qiyosiy baholanadi. Muallif zamonaviy o‘zbek adabiyotshunosligida yangi metodologik yondashuvlarning shakllanayotgani, fanlararo tadqiqotlarning kengaygani va ilmiy tafakkur yangilanayotganini e’tirof etish bilan birga, ayrim maqolalarda yuzaki bayon, faktografiklik, metodologik sustlik va milliy adabiyot nazariyasining yetarli darajada ishlab chiqilmagani kabi muammolarni ham tanqidiy tahlil qiladi. Shuningdek, o‘zbek adabiyotshunosligi uchun zamonaviy ilmiy talablar asosida yaratilgan yangi milliy adabiyot nazariyasiga ehtiyoj mavjudligi asoslab beriladi. Maqola yakunida adabiy tanqid va adabiyotshunoslik rivoji chuqur ilmiy tahlil, nazariy tafakkur va xolis baholash mezonlarini takomillashtirish bilan chambarchas bog‘liq ekani haqidagi umumlashma xulosalar ilgari suriladi. Mazkur maqola 2017-yil o‘zbek adabiyotshunosligi va adabiy tanqid jarayonini umumlashtirgan muhim adabiy-tanqidiy obzor namunasi hisoblanadi.