Yil xirmoni , hosil sifati

Yo‘ldosh Solijonovning “Yil xirmoni, hosil sifati” nomli maqolasi 2012-yilda yaratilgan o‘zbek romanlari taraqqiyotiga bag‘ishlangan adabiy obzor hisoblanadi. Muallif yil davomida jurnal va nashriyotlarda chop etilgan romanlarni mavzu, g‘oyaviy yo‘nalishi hamda badiiy xususiyatlariga ko‘ra tizimli ravishda tahlil qiladi. Maqolada 2012-yil romanlari ijtimoiy-iqtisodiy, ma’naviy-axloqiy, tarixiy, biografik va detektiv yo‘nalishlarga ajratilib, ularning janr taraqqiyotidagi o‘rni baholanadi. Xususan, Odil Yoqubovning “Osiy banda”, Tohir Malikning “Samum”, Abduqayum Yo‘ldoshevning “Bankir”, Asad Dilmurodning “Rang va mehvar”, Nazar Eshonqulning “Go‘ro‘g‘li”, Naim Karimovning “Mirtemir”, Olimjon Hayitning “Arosatlar oroli”, Sa’dulla Siyoyevning “Ahmad Yassaviy”, Nuroli Qobulning “Taxt tagidagi zindon”, Komil Avazning “Sozanda”, Hakim Sattoriyning “Sog‘inch” hamda Bahodir Xudoyberganovning “Ayol armoni” romanlari qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif asarlarning mavzu doirasi, kompozitsiyasi, obrazlar tizimi, badiiy uslubi va poetik yutuqlarini ilmiy mezonlar asosida baholaydi, shuningdek, ayrim romanlardagi kompozitsion sustlik, tarixnavislikning kuchayishi, konflikt va xarakter yaratishdagi kamchiliklarni tanqidiy ko‘rsatadi. Maqola yakunida zamonaviy o‘zbek romanchiligi mazmun va shakl jihatidan yangilanib borayotgani, shu bilan birga, yirik ijtimoiy-ma’naviy muammolarni teran badiiy obrazlar vositasida yoritish roman janri oldidagi asosiy vazifalardan biri bo‘lib qolayotgani ta’kidlanadi. Mazkur maqola 2012-yil o‘zbek romanchiligi adabiy jarayonini umumlashtirgan muhim adabiy obzor namunasi hisoblanadi.