“Another American Literature: Two Chicano Novels” (Amerika adabiyotining yana bir qirrasi: ikki Chikano romani / Amerika Chikano romanchiligi adabiy obzori).

Tamás Vraukóning mazkur maqolasida adabiy obzorda (literary review) Amerika Chikano adabiyotining o‘ziga xos xususiyatlari ikki mashhur roman misolida qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif Chikano romanchiligining shakllanishi, uning ijtimoiy protest ruhidagi yo‘nalishi hamda Amerika adabiyotidagi o‘rnini yoritib, Meksika kelib chiqishiga mansub amerikalik yozuvchilarning milliy o‘zlik, madaniy meros va ijtimoiy tenglik uchun olib borgan badiiy kurashini umumlashtiradi. Tadqiqotda Chikano adabiyotining ijtimoiy, madaniy va estetik xususiyatlari izchil tahlil qilinadi.

Adabiy obzorda (literary review) amerikalik Chikano yozuvchisi Rudolfo Anayaning Bless Me, Ultima (Menga duo qil, Ultima) hamda Luis Rodriguezning Always Running: La Vida Loca: Gang Days in Los Angeles (Doimo yugurishda: Telba hayot – Los-Anjelesdagi to‘da kunlari) romanlari qiyosiy o‘rganiladi. Muallif har ikki asarda bosh qahramonning voyaga yetish jarayoni, oilaning tarbiyaviy o‘rni, diniy e’tiqod, milliy qadriyatlar, ta’lim, zo‘ravonlik va Chikano yoshlarining jamiyatdagi o‘rni qanday tasvirlanganini o‘zaro taqqoslaydi.

Maqolada Chikano adabiyotiga xos asosiy mavzular tizimli ravishda umumlashtiriladi. Xususan, oila va ona obrazi, barrio (Chikano mahallalari) hayoti, irqiy kamsitish, kambag‘allik, ta’lim tizimidagi tengsizlik, politsiya zo‘ravonligi, to‘dalar (gang) muammosi, milliy o‘zlikni anglash hamda Chikano harakatining shakllanishi romanlar misolida qiyosiy tahlil qilinadi. Shuningdek, ingliz va ispan tillarining bir matnda qo‘llanishi (code-switching), diniy qadriyatlar, tush motivlari va zo‘ravonlikning badiiy ifodasi ham alohida yoritiladi.

Muallif Rudolfo Anaya romanida oilaviy qadriyatlar, diniy e’tiqod va milliy an’analarning ustuvorligini, Luis Rodriguez asarida esa shahar muhiti, ijtimoiy tengsizlik, jinoyatchilik, Chikano yoshlarining hayoti hamda adabiyot va san’at orqali shaxsning o‘zligini anglash jarayonini qiyosiy tarzda ochib beradi. Maqolaning yakunida ikki roman o‘rtasidagi o‘xshash va farqli jihatlar ona obrazi, code-switching, zo‘ravonlik, qo‘pol til, tush motivi va din kabi mezonlar asosida jadval ko‘rinishida umumlashtiriladi.

Maqola xulosasida adabiy obzorda (literary review) Chikano adabiyoti Amerika adabiyotining ajralmas qismi sifatida baholanib, uning milliy o‘zlikni shakllantirish, madaniy merosni asrash va ijtimoiy tenglik g‘oyalarini targ‘ib etishdagi o‘rni umumlashtiriladi. Shu jihatdan mazkur tadqiqot Amerika Chikano romanchiligiga bag‘ishlangan adabiy obzor (literary review) xususiyatiga ega bo‘lib, Chikano adabiyotining yetakchi romanlari, asosiy mavzulari va badiiy xususiyatlarini qiyosiy tarzda yorituvchi muhim ilmiy manba hisoblanadi.