Haqiqat va burch

Isroil Mirzayevning “Haqiqat va burch” adabiy obzorida 1980-yillar o‘zbek romanchiligining rivojlanish jarayoni, zamonaviy romanlarning g‘oyaviy-badiiy xususiyatlari hamda romanchilik taraqqiyotining asosiy tendensiyalari tahlil qilinadi. Muallif O‘tkir Hoshimovning “Ikki eshik orasi”, Said Ahmadning “Ufq” trilogiyasi, Tog‘ay Murodning “Ot kishnagan oqshom”, Odil Yoqubovning “Oq qushlar, oppoq qushlar”, Omon Muxtorning “Yillar shamoli”, Murod Muhammad Do‘stning “Lolazor”, Erkin Samandarning “Daryosini yo‘qotgan qirg‘oq”, Pirimqul Qodirovning “Yulduzli tunlar”, Shukur Xolmirzayevning “Olabo‘ji” va boshqa romanlarni qiyosiy tahlil qiladi. Adabiy obzorda romanlarning syujet-kompozitsiyasi, konflikt qurilishi, xarakter yaratish mahorati, psixologik tasvir, tarixiy haqiqat va badiiy to‘qima uyg‘unligi, inson va jamiyat munosabatining badiiy talqini hamda zamonaviy o‘zbek romanchiligining g‘oyaviy-estetik izlanishlari yuzasidan muhim ilmiy umumlashmalar beriladi. Muallif romanlarning yutuq va kamchiliklarini xolis baholab, o‘zbek romanchiligida badiiy haqiqatni teran ifodalash, inson ruhiyatini chuqur ochish va hayotiy xarakterlar yaratish janr taraqqiyotining asosiy mezonlaridan biri ekanini ta’kidlaydi.