Hikoya
Tanlangan
Hayotiylik bosh mezon
Annotatsiya
Umrzok O‘ljaboevning “Hayotiylik – bosh mezon” nomli adabiy obzorida zamonaviy o‘zbek hikoyachiligining rivojlanish jarayoni badiiy-estetik mezonlar asosida tahlil qilinadi. Muallif hikoya janrining hayotiylik, psixologik tahlil, xarakter yaratish, badiiy konflikt va tasvir vositalarini qo‘llash borasidagi yutuq hamda kamchiliklarini adabiy jarayon kontekstida baholaydi. Adabiy obzor hikoyachilikda yuz berayotgan badiiy izlanishlarni umumlashtirish, ularning rivojlanish tendensiyalarini aniqlash va adabiy jarayonning dolzarb muammolarini yoritishga qaratilgan.
Obzorda O‘lmas Umarbekovning “O‘yinning oltin yong‘og‘i”, Asad Dilmurodovning “Harorat”, U. Nazarovning “Shartlar”, S. Rajabovning “Uzingni tut”, A. Mamarajabovning “Jarima”, U. Sodiqovning “Otaxonlar”, M. Hazratqulovning “Sinov” kabi hikoyalari qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif har bir asarning syujeti, kompozitsiyasi, qahramon xarakteri, psixologik tasvir, badiiy detal va til xususiyatlarini baholab, ularning zamonaviy hikoyachilik taraqqiyotidagi o‘rnini belgilaydi. Shu bilan birga, hikoyalarda uchraydigan ortiqcha bayonchilik, xarakter mantiqining yetarli darajada ochilmasligi, ayrim detallar va badiiy yechimlarning sustligi kabi kamchiliklar ham asosli tanqid qilinadi.
Adabiy obzorda yozuvchilarning hayot haqiqatini badiiy aks ettirish mahorati, inson ruhiyati va zamonaviy ijtimoiy muammolarni tasvirlashdagi izlanishlari alohida e'tirof etiladi. Muallif hikoyaning badiiy qimmati, avvalo, hayotiylik, ichki mantiq, xarakterlarning ishonarliligi va psixologik asoslanganligi bilan belgilanishini ta'kidlaydi. Shu jihatdan obzor nafaqat alohida hikoyalarni baholaydi, balki o‘zbek hikoyachiligining umumiy taraqqiyot yo‘nalishlari yuzasidan ilmiy-estetik xulosalar ham chiqaradi.
Adabiy obzor yakunida zamonaviy hikoyachilikning istiqbollari hayot haqiqatini chuqur badiiy idrok etish, psixologik tahlilni kuchaytirish va xarakter yaratish mahoratini yanada takomillashtirish bilan bog‘liq ekani ta'kidlanadi. Muallif hikoya janrining badiiy imkoniyatlarini kengaytirish va adabiy jarayonni yuksaltirishda hayotiylik mezoni hal qiluvchi omil bo‘lib qolishini asoslaydi. Mazkur adabiy obzor bir necha yozuvchi ijodini qamrab olishi, ularni qiyosiy tahlil qilishi va adabiy jarayonni umumlashtirishi bilan janrning xarakterli namunalaridan biri hisoblanadi.
Obzorda O‘lmas Umarbekovning “O‘yinning oltin yong‘og‘i”, Asad Dilmurodovning “Harorat”, U. Nazarovning “Shartlar”, S. Rajabovning “Uzingni tut”, A. Mamarajabovning “Jarima”, U. Sodiqovning “Otaxonlar”, M. Hazratqulovning “Sinov” kabi hikoyalari qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif har bir asarning syujeti, kompozitsiyasi, qahramon xarakteri, psixologik tasvir, badiiy detal va til xususiyatlarini baholab, ularning zamonaviy hikoyachilik taraqqiyotidagi o‘rnini belgilaydi. Shu bilan birga, hikoyalarda uchraydigan ortiqcha bayonchilik, xarakter mantiqining yetarli darajada ochilmasligi, ayrim detallar va badiiy yechimlarning sustligi kabi kamchiliklar ham asosli tanqid qilinadi.
Adabiy obzorda yozuvchilarning hayot haqiqatini badiiy aks ettirish mahorati, inson ruhiyati va zamonaviy ijtimoiy muammolarni tasvirlashdagi izlanishlari alohida e'tirof etiladi. Muallif hikoyaning badiiy qimmati, avvalo, hayotiylik, ichki mantiq, xarakterlarning ishonarliligi va psixologik asoslanganligi bilan belgilanishini ta'kidlaydi. Shu jihatdan obzor nafaqat alohida hikoyalarni baholaydi, balki o‘zbek hikoyachiligining umumiy taraqqiyot yo‘nalishlari yuzasidan ilmiy-estetik xulosalar ham chiqaradi.
Adabiy obzor yakunida zamonaviy hikoyachilikning istiqbollari hayot haqiqatini chuqur badiiy idrok etish, psixologik tahlilni kuchaytirish va xarakter yaratish mahoratini yanada takomillashtirish bilan bog‘liq ekani ta'kidlanadi. Muallif hikoya janrining badiiy imkoniyatlarini kengaytirish va adabiy jarayonni yuksaltirishda hayotiylik mezoni hal qiluvchi omil bo‘lib qolishini asoslaydi. Mazkur adabiy obzor bir necha yozuvchi ijodini qamrab olishi, ularni qiyosiy tahlil qilishi va adabiy jarayonni umumlashtirishi bilan janrning xarakterli namunalaridan biri hisoblanadi.