“Slovene Popular Novels about Emigration in the Nineteenth Century” (“XIX asr Sloveniya ommabop emigratsiya romanlari” / Sloveniya adabiyotida emigratsiya mavzusidagi romanlarga bag‘ishlangan adabiy obzor).

Miran Hladnik tomonidan yozilgan mazkur maqolada adabiy obzorda (literary review) XIX asr Sloveniya ommabop adabiyotida emigratsiya mavzusining shakllanishi va rivojlanishi qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif emigratsiya haqidagi romanlarning badiiy xususiyatlari, g‘oyaviy yo‘nalishi va ularning Sloveniya jamiyatida milliy ong, diniy qadriyatlar hamda vatanparvarlik g‘oyalarini shakllantirishdagi o‘rnini umumlashtirib yoritadi. Tadqiqotda Amerika obrazi, vatandan ketish va vatanga sadoqat masalalari adabiy jarayon bilan bog‘liq holda tahlil qilinadi.

Adabiy obzorda (literary review) Josip Podmilšakning Amerika ali povsod dobro, doma najboljše (Amerika yoki hamma yer yaxshi, ammo uy eng yaxshi), Jakob Alešovecning Ne v Ameriko! (Amerikaga bormang!), Pavlina Pajkning Domačija nad vse (Vatan hamma narsadan ustun), shuningdek Janez Ciglerning Sreča v nesreči (Baxtsizlikdagi baxt), Fran Erjavecning Zamorjeni cvet (So‘lgan gul), Josip Jurčičning Božidar Tirtelj, Anton Koderning V gorskem zakotju (Tog‘ bag‘ridagi chekka maskan), Lipe Haderlapning Eno leto med Indijanci (Hindular orasida bir yil) kabi asarlar qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif ushbu romanlarda emigratsiya, Amerika hayoti, milliy o‘zlik, diniy e’tiqod va vatanparvarlik g‘oyalarining badiiy talqinini umumlashtiradi.

Maqolada XIX asr Sloveniya ommabop adabiyotida Amerikaga emigratsiya ko‘pincha salbiy hodisa sifatida tasvirlangani, aksariyat romanlarda vatanni tark etgan qahramonlarning fojiaviy taqdiri orqali “vatan eng oliy qadriyat” degan g‘oya ilgari surilgani ko‘rsatib beriladi. Muallif, shuningdek, Harriet Beecher Stowening Uncle Tom’s Cabin (Tom amakining kulbasi), Henryk Sienkiewiczning Za chlebem (Non izlab) hamda Karl May va James Fenimore Cooper asarlarining sloven kitobxonlari orasida tarqalishi va ularning milliy adabiyot rivojiga ko‘rsatgan ta’sirini ham yoritadi.

Tadqiqot yakunida adabiy obzorda (literary review) emigratsiya mavzusidagi ommabop romanlar Sloveniya milliy adabiyotida nafaqat badiiy hodisa, balki ijtimoiy va mafkuraviy vosita sifatida ham muhim o‘rin tutgani xulosalanadi. Muallif ushbu romanlar orqali milliy o‘zlikni saqlash, vatanparvarlikni mustahkamlash va emigratsiyaga nisbatan tanqidiy munosabatni shakllantirishga intilish ustuvor bo‘lganini ta’kidlaydi. Shu jihatdan mazkur maqola Sloveniya adabiyotida emigratsiya mavzusidagi romanlarga bag‘ishlangan tematik adabiy obzor (literary review) sifatida bir mavzu doirasidagi ko‘plab badiiy asarlarni qiyosiy umumlashtiruvchi va ularning g‘oyaviy-badiiy xususiyatlarini tizimli yorituvchi muhim ilmiy tadqiqot hisoblanadi.