Sotsialistik realizm nazariyasi va hozirgi adabiy jarayonning bazi masalalari

Salohiddin Mamajonovning “Hozirgi adabiy jarayonga bir nazar” nomli adabiy obzorida o‘zbek adabiyotining muayyan davrdagi taraqqiyot tamoyillari, mavzu va janrlar doirasidagi yangilanishlar keng qamrovda tahlil qilinadi. Muallif adabiy jarayonni alohida bir asar yoki ijodkor faoliyati bilan cheklamay, she’riyat, nasr va dramaturgiyada yuz bergan badiiy o‘zgarishlarni ko‘plab ijodkorlar va asarlar misolida umumlashtiradi. Obzorda tarixiy-inqilobiy va zamonaviy mavzular, urush va urushdan keyingi hayot tasviri, tarixiy shaxs obrazi, zamondosh qahramon talqini, qishloq va ishlab chiqarish mavzularining badiiy ifodasi kabi masalalarga alohida e’tibor qaratilgan. Shuningdek, roman, qissa, memuar-biografik nasr, dramaturgiya va she’riyatdagi janriy-uslubiy izlanishlar hamda xarakter yaratish tamoyillari tahlil etiladi. Muallif adabiyotdagi yutuqlar bilan bir qatorda ayrim asarlarda kuzatilgan sxematiklik, yuzakilik, hayotiy konflikt va xarakterlarning yetarlicha chuqur ochilmasligi kabi kamchiliklarga ham tanqidiy munosabat bildiradi. Obzor ko‘plab adabiy faktlarni bir butun jarayon doirasida kuzatishi, yetakchi tendensiyalarni aniqlashi va umumlashtiruvchi xulosalar chiqarishi bilan adabiy jarayonni keng qamrovda yorituvchi panoramik adabiy obzor xususiyatiga ega.