Hikoya
Tanlangan
Yosh prozaiklar ovozi
Annotatsiya
Bahodir G‘ulomovning “Yosh prozaiklar ovozi” nomli adabiy obzorida 1956-yilda “Lenin uchquni” gazetasida e’lon qilingan yosh nasrnavislarning hikoyalari tahlil qilinadi. Muallif yosh ijodkorlarning nasriy izlanishlarini adabiy jarayon bilan bog‘liq holda baholab, ularning badiiy mahorati, mavzu tanlashi, qahramon xarakterini yaratish usullari hamda hayot haqiqatini aks ettirish darajasini qiyosiy mezonlar asosida yoritadi. Adabiy obzorning asosiy maqsadi yosh prozaiklar ijodidagi yutuqlarni e’tirof etish bilan birga, mavjud kamchiliklarni ko‘rsatish va nasr taraqqiyotining muhim yo‘nalishlarini belgilashdan iborat.
Obzorda A. Miraxmedovning “Ko‘ngil gul ishi”, “Sutning oti”, T. Usmonovaning “Shpala qurti”, I. Kuchqorovning “Bobik”, B. Ortiqovning “Xat”, M. Muxtorovning “Kulupnay”, M. Yusupovning “Kim shunday deb o‘ylaydi?”, T. To‘xtamurodning “Kesilgan yo‘l”, X. Hamonovning “Erning noni”, I. Komolovning “Kesilgan ip” kabi hikoyalar qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif ushbu asarlarning syujeti, kompozitsiyasi, xarakter yaratish mahorati, konflikt, dialog, badiiy detal va til xususiyatlarini baholab, ularning estetik qimmatini ilmiy asosda yoritadi.
Adabiy obzorda yosh yozuvchilarning mehnatsevarlik, do‘stlik, vatanparvarlik, jamoaviylik kabi g‘oyalarni badiiy ifodalashdagi izlanishlari ijobiy baholanadi. Shu bilan birga, ayrim hikoyalarda qahramonlarning individual xususiyatlari yetarlicha ochilmagani, konfliktning tabiiy rivojlanmagani, badiiy detallar va obrazlarning sayozligi, syujet yechimining sustligi kabi kamchiliklar tanqidiy ruhda ko‘rsatib beriladi. Muallif badiiy asarning muvaffaqiyati, avvalo, hayotiylik, xarakterlarning ishonarliligi va obrazlarning individual qiyofasini yaratish bilan bog‘liqligini ta’kidlaydi.
Adabiy obzor yakunida yosh prozaiklarning ijodiy salohiyati yuqori baholanib, ularning badiiy mahoratini yanada rivojlantirish uchun hayotiy kuzatuvlarni chuqurlashtirish, xarakter yaratish san’atini takomillashtirish va badiiy tasvir vositalaridan samarali foydalanish zarurligi qayd etiladi. Muallif yosh ijodkorlar asarlarining bolalar va o‘smirlar ma’naviy tarbiyasidagi o‘rnini alohida e’tirof etib, nasrning g‘oyaviy-estetik saviyasini oshirish adabiyot taraqqiyotining muhim sharti ekanini xulosa qiladi. Mazkur adabiy obzor bir davr yosh nasrining umumiy manzarasini yaratishi, ko‘plab hikoyalarni qamrab olishi va ularni qiyosiy tahlil qilishi bilan adabiy obzor janrining xarakterli namunalaridan biri hisoblanadi.
Obzorda A. Miraxmedovning “Ko‘ngil gul ishi”, “Sutning oti”, T. Usmonovaning “Shpala qurti”, I. Kuchqorovning “Bobik”, B. Ortiqovning “Xat”, M. Muxtorovning “Kulupnay”, M. Yusupovning “Kim shunday deb o‘ylaydi?”, T. To‘xtamurodning “Kesilgan yo‘l”, X. Hamonovning “Erning noni”, I. Komolovning “Kesilgan ip” kabi hikoyalar qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif ushbu asarlarning syujeti, kompozitsiyasi, xarakter yaratish mahorati, konflikt, dialog, badiiy detal va til xususiyatlarini baholab, ularning estetik qimmatini ilmiy asosda yoritadi.
Adabiy obzorda yosh yozuvchilarning mehnatsevarlik, do‘stlik, vatanparvarlik, jamoaviylik kabi g‘oyalarni badiiy ifodalashdagi izlanishlari ijobiy baholanadi. Shu bilan birga, ayrim hikoyalarda qahramonlarning individual xususiyatlari yetarlicha ochilmagani, konfliktning tabiiy rivojlanmagani, badiiy detallar va obrazlarning sayozligi, syujet yechimining sustligi kabi kamchiliklar tanqidiy ruhda ko‘rsatib beriladi. Muallif badiiy asarning muvaffaqiyati, avvalo, hayotiylik, xarakterlarning ishonarliligi va obrazlarning individual qiyofasini yaratish bilan bog‘liqligini ta’kidlaydi.
Adabiy obzor yakunida yosh prozaiklarning ijodiy salohiyati yuqori baholanib, ularning badiiy mahoratini yanada rivojlantirish uchun hayotiy kuzatuvlarni chuqurlashtirish, xarakter yaratish san’atini takomillashtirish va badiiy tasvir vositalaridan samarali foydalanish zarurligi qayd etiladi. Muallif yosh ijodkorlar asarlarining bolalar va o‘smirlar ma’naviy tarbiyasidagi o‘rnini alohida e’tirof etib, nasrning g‘oyaviy-estetik saviyasini oshirish adabiyot taraqqiyotining muhim sharti ekanini xulosa qiladi. Mazkur adabiy obzor bir davr yosh nasrining umumiy manzarasini yaratishi, ko‘plab hikoyalarni qamrab olishi va ularni qiyosiy tahlil qilishi bilan adabiy obzor janrining xarakterli namunalaridan biri hisoblanadi.