She'riyat
Tanlangan
Adabiy sevib
Annotatsiya
Annotatsiya
Abdulla Olimjonning “Adabiy sevib” asarida Ulug‘ Vatan urushi davridagi o‘zbek adabiyoti, uning rivojlanish xususiyatlari va mazkur davrda faol ijod qilgan shoir hamda yozuvchilar ijodi yoritilgan. Asarda 1941–1945-yillar oralig‘idagi adabiy jarayon tarixiy va ijtimoiy voqealar bilan bog‘liq holda talqin qilinib, urush yillarining o‘zbek adabiyotiga ta’siri, adabiyotning xalq hayotidagi o‘rni hamda ijodkorlarning davr voqeligini badiiy ifodalashdagi faoliyati haqida fikr yuritiladi.
Asarning muhim jihatlaridan biri — unda bir davr adabiyotining yaxlit manzarasini yaratishga intilish mavjudligidir. Muallif alohida bir ijodkor yoki bitta asar tahlili bilan cheklanmay, ko‘plab shoir va yozuvchilar, ularning asarlari hamda ijodiy faoliyatiga murojaat qiladi. Shu jihatdan asarda davr obzoriga xos xususiyat yaqqol namoyon bo‘ladi. Turli ijodkorlarning nomlari va asarlari bir umumiy tarixiy-adabiy jarayon doirasida ko‘rib chiqiladi.
Asarda o‘zbek adabiyotining turli janrlari ham qamrab olinadi. Xususan, she’riyat bilan bir qatorda dramaturgiya va proza namunalariga ham murojaat qilinadi. Muallif turli janrlarda yaratilgan asarlarni davr ruhiyati, urush voqealari va xalq hayoti bilan bog‘liq holda baholaydi. Bu esa materialning janriy qamrovini kengaytirib, adabiy jarayonni bir butun holda kuzatish imkonini beradi.
Asarda adabiy obzorga xos yana bir muhim jihat — ijodkorlar va asarlarni bir mavzu hamda davr doirasida jamlash va umumlashtirishdir. Muallif turli ijodkorlarning ijodiy faoliyatini ketma-ket ko‘rib chiqib, ularning asarlarida davrning muhim masalalari qanday aks etganini ko‘rsatishga intiladi. Keyingi sahifalarda ham turli shoir va yozuvchilarning ijodi, asarlari va adabiy faoliyati haqida ma’lumotlar davom ettiriladi.
Shuningdek, asarda adabiy-tanqidiy baholash va umumlashtirish elementlari mavjud. Muallif asar va ijodkorlarni shunchaki sanab o‘tmay, ularning adabiy jarayondagi o‘rni, davr bilan aloqasi va badiiy ahamiyatiga munosabat bildiradi. 100–125-betlar oralig‘idagi materiallarda ham turli ijodkorlarning faoliyati va asarlari kengroq kontekstda ko‘rib chiqilib, adabiy jarayonning ayrim xususiyatlari umumlashtiriladi.
Shu jihatlardan kelib chiqib, “Adabiy sevib” asarini davr adabiyoti obzoriga yaqin material sifatida baholash mumkin. Ayniqsa, undagi 1941–1945-yillar o‘zbek adabiyoti, shu davr ijodkorlari va ularning asarlarini keng qamrovda yoritish, ularni tarixiy-adabiy jarayon doirasida umumlashtirish xususiyatlari asarning obzorlilik tabiatini belgilaydi. Biroq asarning asosiy xarakteri adabiy-tanqidiy va tarixiy-adabiy tahlilga asoslangan bo‘lib, undagi obzorlilik aynan davrni, ijodkorlar guruhini va adabiy jarayonni kompleks qamrab olish orqali namoyon bo‘ladi.
Abdulla Olimjonning “Adabiy sevib” asarida Ulug‘ Vatan urushi davridagi o‘zbek adabiyoti, uning rivojlanish xususiyatlari va mazkur davrda faol ijod qilgan shoir hamda yozuvchilar ijodi yoritilgan. Asarda 1941–1945-yillar oralig‘idagi adabiy jarayon tarixiy va ijtimoiy voqealar bilan bog‘liq holda talqin qilinib, urush yillarining o‘zbek adabiyotiga ta’siri, adabiyotning xalq hayotidagi o‘rni hamda ijodkorlarning davr voqeligini badiiy ifodalashdagi faoliyati haqida fikr yuritiladi.
Asarning muhim jihatlaridan biri — unda bir davr adabiyotining yaxlit manzarasini yaratishga intilish mavjudligidir. Muallif alohida bir ijodkor yoki bitta asar tahlili bilan cheklanmay, ko‘plab shoir va yozuvchilar, ularning asarlari hamda ijodiy faoliyatiga murojaat qiladi. Shu jihatdan asarda davr obzoriga xos xususiyat yaqqol namoyon bo‘ladi. Turli ijodkorlarning nomlari va asarlari bir umumiy tarixiy-adabiy jarayon doirasida ko‘rib chiqiladi.
Asarda o‘zbek adabiyotining turli janrlari ham qamrab olinadi. Xususan, she’riyat bilan bir qatorda dramaturgiya va proza namunalariga ham murojaat qilinadi. Muallif turli janrlarda yaratilgan asarlarni davr ruhiyati, urush voqealari va xalq hayoti bilan bog‘liq holda baholaydi. Bu esa materialning janriy qamrovini kengaytirib, adabiy jarayonni bir butun holda kuzatish imkonini beradi.
Asarda adabiy obzorga xos yana bir muhim jihat — ijodkorlar va asarlarni bir mavzu hamda davr doirasida jamlash va umumlashtirishdir. Muallif turli ijodkorlarning ijodiy faoliyatini ketma-ket ko‘rib chiqib, ularning asarlarida davrning muhim masalalari qanday aks etganini ko‘rsatishga intiladi. Keyingi sahifalarda ham turli shoir va yozuvchilarning ijodi, asarlari va adabiy faoliyati haqida ma’lumotlar davom ettiriladi.
Shuningdek, asarda adabiy-tanqidiy baholash va umumlashtirish elementlari mavjud. Muallif asar va ijodkorlarni shunchaki sanab o‘tmay, ularning adabiy jarayondagi o‘rni, davr bilan aloqasi va badiiy ahamiyatiga munosabat bildiradi. 100–125-betlar oralig‘idagi materiallarda ham turli ijodkorlarning faoliyati va asarlari kengroq kontekstda ko‘rib chiqilib, adabiy jarayonning ayrim xususiyatlari umumlashtiriladi.
Shu jihatlardan kelib chiqib, “Adabiy sevib” asarini davr adabiyoti obzoriga yaqin material sifatida baholash mumkin. Ayniqsa, undagi 1941–1945-yillar o‘zbek adabiyoti, shu davr ijodkorlari va ularning asarlarini keng qamrovda yoritish, ularni tarixiy-adabiy jarayon doirasida umumlashtirish xususiyatlari asarning obzorlilik tabiatini belgilaydi. Biroq asarning asosiy xarakteri adabiy-tanqidiy va tarixiy-adabiy tahlilga asoslangan bo‘lib, undagi obzorlilik aynan davrni, ijodkorlar guruhini va adabiy jarayonni kompleks qamrab olish orqali namoyon bo‘ladi.