Adabiy tanqid - davr barometri

Islomjon Yo‘qubovning “Adabiy tanqid – davr barometri” nomli maqolasi mustaqillik davri o‘zbek adabiy tanqidchiligi va adabiyotshunosligi taraqqiyotini umumlashtirishga bag‘ishlangan adabiy obzor hisoblanadi. Muallif O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi tomonidan “Istiqlol ilhomlari” turkumida nashr etilgan “Ozod Vatan saodati” besh jildligining beshinchi jildi – “Adabiy tanqid” kitobiga kiritilgan adabiyotshunos va munaqqidlarning ilmiy maqolalarini tizimli ravishda tahlil qiladi. Maqolada Izzat Sulton, Najmiddin Komilov, Begali Qosimov, Abdug‘afur Rasulov, Bahodir Karim, Ozod Sharafiddinov, Abdulla Ulug‘ov, Matyoqub Qo‘shjonov, Ibrohim G‘afurov, Nurboy Jabborov, Xurshid Do‘stmuhammad, Umarali Normatov, Qozoqboy Yo‘ldoshev, Yo‘ldosh Solijonov, Baxtiyor Nazarov, Adhambek Alimbekov, Mahkam Mahmudov, Shuhrat Rizaev va Naim Karimov kabi olimlarning maqolalari mazmuni, ilmiy-metodologik yondashuvi hamda adabiy jarayondagi o‘rni qiyosiy tahlil etiladi. Muallif maqolalarda mumtoz adabiy meros, tasavvuf adabiyoti, metodologiya, she’riyat, nasr, roman, tarixiy dramaturgiya, badiiy tarjima va adabiy aloqalar masalalarining yoritilishini baholab, ularning ilmiy yutuqlari bilan bir qatorda ayrim nazariy bahsli nuqtalar va kamchiliklarni ham tanqidiy tahlil qiladi. Shuningdek, mustaqillik davri adabiy tanqidining milliy adabiy tafakkurni rivojlantirish, badiiy jarayonni xolis baholash va yangi estetik mezonlarni shakllantirishdagi o‘rni asoslab beriladi. Maqola yakunida adabiy tanqid adabiy jarayonning “davr barometri” sifatida jamiyatning ma’naviy-estetik ehtiyojlarini aks ettirishi, ilg‘or badiiy tajribalarni ommalashtirishi hamda milliy adabiyot taraqqiyotiga xizmat qilishi zarurligi haqidagi umumlashma xulosalar ilgari suriladi. Mazkur maqola mustaqillik davri o‘zbek adabiy tanqidchiligi va adabiyotshunosligi rivojini umumlashtirgan muhim adabiy obzor namunasi hisoblanadi.