Tanqid emas tahlil etmoq zarurati

Sanobar To‘laganovaning “Tanqid emas, tahlil etmoq zarurati” nomli maqolasi 2012-yil adabiyotshunosligi va adabiy tanqid jarayonini umumlashtiruvchi adabiy obzor hisoblanadi. Muallif 2012-yilda “Tafakkur”, “Jahon adabiyoti”, “Sharq yulduzi”, “Yoshlik” jurnallari hamda “O‘zbekiston adabiyoti va san’ati” gazetasida e’lon qilingan 150 dan ortiq adabiy-tanqidiy maqolalarni tahlil qilib, ularni tanqidiy-tahliliy maqolalar, obzor xarakteridagi materiallar va adabiy suhbatlar kabi guruhlarga ajratadi. Maqolada Naim Karimov, Nu’mon Rahimjonov, Tal’at Solihov, Bahrom Fazliddin, Ulug‘bek Hamdam, Qozoqboy Yo‘ldoshev, Muhammad Yo‘ldosheva, Dilmurod Quronov, Mahbuba Sheraliyeva, Rahmon Qo‘chqor, Umarali Normatov, Abdug‘afur Rasulov va boshqa adabiyotshunoslarning ilmiy ishlari hamda adabiy-tanqidiy chiqishlari qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif zamonaviy adabiy tanqidning yutuqlari va kamchiliklarini baholab, badiiy asarni shunchaki tanqid qilish emas, balki chuqur ilmiy tahlil va talqin etish zarurligini asoslaydi. Shuningdek, adabiy tanqidda ilmiy mezonlarning sustligi, qayta bayonchilikning ustunligi, modern va postmodern adabiyotga munosabat, milliy adabiy tanqid maktabini shakllantirish kabi dolzarb masalalar muhokama qilinadi. Maqola yakunida adabiyotshunoslik va adabiy tanqidning nazariy asoslarini takomillashtirish, badiiy matn tahlilini ilmiy mezonlar asosida olib borish hamda milliy tanqidchilik maktabini rivojlantirish zarurligi yuzasidan muhim xulosalar ilgari suriladi. Mazkur maqola 2012-yil adabiy tanqid va adabiyotshunoslik jarayonini umumlashtirgan muhim adabiy obzor namunasi hisoblanadi.