She'riyat
Tanlangan
Shoir millatning ma`naviy muallimi
Annotatsiya
No'mon Rahimjonovning “Shoir – millatning ma'naviy muallimi” nomli adabiy obzori zamonaviy o‘zbek she’riyatining g‘oyaviy-badiiy taraqqiyoti, milliy poetik tafakkur evolyutsiyasi hamda istiqlol davri she’riyatining ma'naviy-estetik xususiyatlarini yoritishga bag‘ishlangan. Adabiy obzorda mustaqillik davri she’riyati yagona adabiy jarayon sifatida tahlil qilinib, shoirlarning milliy qadriyatlar, inson ruhiyati, ma'naviy kamolot va zamonaviy tafakkurni badiiy ifodalashdagi ijodiy izlanishlari ilmiy-estetik mezonlar asosida baholanadi.
Adabiy obzorda Abdulla Oripov, Rauf Parfi, Shavkat Rahmon, Xurshid Davron, Usmon Azim, Ikrom Otamurod, Faxriyor, Muhammad Yusuf, Halima Xudoyberdiyeva va boshqa zamonaviy shoirlarning she’rlari qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif ularning ijodida inson va jamiyat munosabatlari, milliy o‘zlikni anglash, Vatan, ma'naviyat, ezgulik va yovuzlik, muhabbat, e'tiqod hamda hayot falsafasining poetik talqiniga alohida e'tibor qaratadi. Turli shoirlarning poetik qarashlari va badiiy uslublari o‘zaro taqqoslanib, zamonaviy o‘zbek she’riyatining rivojlanish yo‘nalishlari yoritiladi.
Adabiy obzorda she’rlarning obrazlar tizimi, ramziy ifoda, metaforik tafakkur, falsafiy mushohada, poetik til, uslub va badiiy shakl xususiyatlari asosiy tahlil mezonlari sifatida qo‘llaniladi. Muallif inson qalbining murakkab kechinmalarini teran badiiy mushohada orqali ifodalagan, milliy ma'naviy qadriyatlarni yuksak estetik saviyada aks ettirgan she’rlarni alohida e'tirof etadi. Shu bilan birga, ayrim poetik tajribalarda uchraydigan sun'iy murakkablik, shaklbozlik va hissiy ta'sirning sustlashuvi kabi jihatlarga ham tanqidiy munosabat bildiradi.
Muallif zamonaviy o‘zbek she’riyatining taraqqiyoti milliy an'analarni zamonaviy badiiy tafakkur bilan uyg‘unlashtirish, inson ruhiyatini chuqur tadqiq etish va ma'naviy qadriyatlarni poetik umumlashtirish bilan uzviy bog‘liq ekanini ta'kidlaydi. Adabiy obzorda shoirlarning individual uslubi, poetik mahorati va estetik qarashlari qiyosiy baholanib, istiqlol davri she’riyatining rivojlanish tamoyillari yuzasidan muhim ilmiy umumlashmalar beriladi.
Adabiy obzorning ilmiy ahamiyati shundaki, unda alohida bir shoir emas, balki zamonaviy o‘zbek she’riyatining ko‘plab vakillari ijodi yagona adabiy jarayon doirasida qiyosiy va umumlashtiruvchi usulda tahlil qilinadi. Muallif turli shoirlarning poetik qarashlari, badiiy mahorati va estetik izlanishlarini o‘zaro taqqoslab, zamonaviy o‘zbek she’riyatining poetik xususiyatlari hamda rivojlanish tendensiyalari yuzasidan asosli ilmiy xulosalar chiqaradi. Keng qamrovli qiyosiy tahlil va umumlashtirish ushbu adabiy obzorning muhim janriy belgilarini yaqqol namoyon etadi.
Mazkur adabiy obzor mustaqillik davri o‘zbek she’riyatining ma'naviy-estetik qiyofasi, badiiy tafakkuridagi yangilanishlar va poetik izlanishlarini yorituvchi muhim adabiy-tanqidiy manbalardan biridir. Unda zamonaviy she’riyatning g‘oyaviy-badiiy xususiyatlari, shoirlarning ijodiy mahorati hamda poetik tafakkurning rivojlanish tendensiyalari yuzasidan umumlashgan ilmiy xulosalar berilgan. Shu sababli ushbu adabiy obzor “O‘zbek adabiyotida adabiy obzor janri” mavzusini tadqiq etishda she’riyatga bag‘ishlangan muhim adabiy obzor namunalaridan biri sifatida nazariy va amaliy ahamiyat kasb etadi.
Adabiy obzorda Abdulla Oripov, Rauf Parfi, Shavkat Rahmon, Xurshid Davron, Usmon Azim, Ikrom Otamurod, Faxriyor, Muhammad Yusuf, Halima Xudoyberdiyeva va boshqa zamonaviy shoirlarning she’rlari qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif ularning ijodida inson va jamiyat munosabatlari, milliy o‘zlikni anglash, Vatan, ma'naviyat, ezgulik va yovuzlik, muhabbat, e'tiqod hamda hayot falsafasining poetik talqiniga alohida e'tibor qaratadi. Turli shoirlarning poetik qarashlari va badiiy uslublari o‘zaro taqqoslanib, zamonaviy o‘zbek she’riyatining rivojlanish yo‘nalishlari yoritiladi.
Adabiy obzorda she’rlarning obrazlar tizimi, ramziy ifoda, metaforik tafakkur, falsafiy mushohada, poetik til, uslub va badiiy shakl xususiyatlari asosiy tahlil mezonlari sifatida qo‘llaniladi. Muallif inson qalbining murakkab kechinmalarini teran badiiy mushohada orqali ifodalagan, milliy ma'naviy qadriyatlarni yuksak estetik saviyada aks ettirgan she’rlarni alohida e'tirof etadi. Shu bilan birga, ayrim poetik tajribalarda uchraydigan sun'iy murakkablik, shaklbozlik va hissiy ta'sirning sustlashuvi kabi jihatlarga ham tanqidiy munosabat bildiradi.
Muallif zamonaviy o‘zbek she’riyatining taraqqiyoti milliy an'analarni zamonaviy badiiy tafakkur bilan uyg‘unlashtirish, inson ruhiyatini chuqur tadqiq etish va ma'naviy qadriyatlarni poetik umumlashtirish bilan uzviy bog‘liq ekanini ta'kidlaydi. Adabiy obzorda shoirlarning individual uslubi, poetik mahorati va estetik qarashlari qiyosiy baholanib, istiqlol davri she’riyatining rivojlanish tamoyillari yuzasidan muhim ilmiy umumlashmalar beriladi.
Adabiy obzorning ilmiy ahamiyati shundaki, unda alohida bir shoir emas, balki zamonaviy o‘zbek she’riyatining ko‘plab vakillari ijodi yagona adabiy jarayon doirasida qiyosiy va umumlashtiruvchi usulda tahlil qilinadi. Muallif turli shoirlarning poetik qarashlari, badiiy mahorati va estetik izlanishlarini o‘zaro taqqoslab, zamonaviy o‘zbek she’riyatining poetik xususiyatlari hamda rivojlanish tendensiyalari yuzasidan asosli ilmiy xulosalar chiqaradi. Keng qamrovli qiyosiy tahlil va umumlashtirish ushbu adabiy obzorning muhim janriy belgilarini yaqqol namoyon etadi.
Mazkur adabiy obzor mustaqillik davri o‘zbek she’riyatining ma'naviy-estetik qiyofasi, badiiy tafakkuridagi yangilanishlar va poetik izlanishlarini yorituvchi muhim adabiy-tanqidiy manbalardan biridir. Unda zamonaviy she’riyatning g‘oyaviy-badiiy xususiyatlari, shoirlarning ijodiy mahorati hamda poetik tafakkurning rivojlanish tendensiyalari yuzasidan umumlashgan ilmiy xulosalar berilgan. Shu sababli ushbu adabiy obzor “O‘zbek adabiyotida adabiy obzor janri” mavzusini tadqiq etishda she’riyatga bag‘ishlangan muhim adabiy obzor namunalaridan biri sifatida nazariy va amaliy ahamiyat kasb etadi.